İDEAL BİR HUTBE NASIL OLMALIDIR?

 

     Cuma günleri her yaştan çok sayıda Müslüman, üstelik kendi istekleriyle zamanlarını ayırarak, camilerimize gelmekte ve hazırladığımız hutbeleri dinlemektedir. İyi düşünüldüğü takdirde bu durum dini ve milli değerlerimizi sunmada, biz din görevlileri için hem iyi bir fırsat, hem de o denli büyük bir sorumluluk yüklemektedir. O nedenle, hutbelerimizin bu gerçekler göz ardı edilmeden hazırlanması gerekir. Yaşadığımız toplumun hassasiyetleri de dikkate alınmak suretiyle, verimli bir hutbe için aşağıdaki ölçütlere riayet etmek yararlı olacaktır. Bu ölçütlerin bir kısmı hutbenin muhtevası, bir kısmı hatibin özellikleri, bir kısmı da muhatap kitlenin beklentileriyle ilgilidir.

     1-Hutbenin konusu, hedef kitlesi ve amacı daha baştan belli olmalıdır.

     2-Hutbe uçlarda olanları değil, camiye gelenlerin kültür ve bilgi ortalamasını hesaba katarak yazılmalıdır.

     3-Hutbe dini ve milli bütünlüğü esas almalıdır.

     4-Hutbenin dili sade, hitap tarzı samimi, duygulu, heyecan verici, toplumun manevi hastalığını tedavi edici olmalıdır.

     5-Hutbe ölçülü, yapıcı, sevdirici ve teşvik edici olmalıdır.

     6-Hutbe doğru yerde, doğru zamanda ve aktüele cevap verecek şekilde seçilmelidir. (Örneğin Almanya’da ağaç dikmenin fazileti, köyde trafik kurallarına uymanın önemi şeklinde olmamalıdır.)

     7-Hutbe insanların dinle olan ilişkisini kolaylaştıran ve ideal insani modelleri ortaya koymalıdır.

     8-Hutbe toplumsal sorunlara cevap bulmalı, eğitici ve öğretici olmalı, cemaatin ilgi ve ihtiyacını gidermelidir.

     9-Hutbede ehem (en önemli olan) mühimme (önemli olan) tercih edilmelidir.

     10-Hutbenin başı ile sonu arasında bir kopukluk olmamalı, hutbeye insicam ve intizam hakim olmalıdır.

     11-Hutbe haysiyet kırıcı, bölücü, yıkıcı, hiddet, nefret ve şiddeti teşvik etmemelidir.

     12-Hutbede siyaset ve şahsiyet yapmaktan kaçınılmalı, belli kişi ve kurumlar, öteki dinler ve kültürler hedef alınmamalıdır.

     13-Hutbe mesnetsiz, sahih bilgiden uzak, kesin bilgiye dayanmayan bilgileri içermemelidir.

     14-Hutbe zamanın oldukça önem kazandığı günümüzde dinleyene uzun gelmemelidir.

     15-Hatip minberde jest, mimik ve retoriği çok iyi kullanabilmelidir.

     16-Hatip hutbeyi kâğıttan ama düzgün, akıcı bir dil ile yerinde, vurgulu ve doğru telaffuzla okumalı, asla irticalen hutbe okumaya gitmemelidir.

     17-Hatip hutbeyi minbere çıkmadan önce birkaç defa gözden geçirmelidir.

     18-Hutbede kelime, ayet, hadis, atasözleri ve kelam-ı kibarlar doğru telaffuz edilmeli, ayet ve hadislere daha fazla yer verilmelidir.

     19-Hatip el, kol hareketleri, aşırı bağırma ve çağırmaya gitmemeli, mikrofon da usulüne uygun ayarlanmalıdır.

     20-Hatip, her şeyi ya ak ya da kara gibi alternatifsiz bırakmamalı, kesin bir hüküm verme durumuna düşmemelidir.

     21-Hatip hutbede sert, kaba, mahalli şive ve argo kelimelere yer vermemelidir.

     22-Hatibin ifadeleri açık, net, sade, öz, etkili ve yeteri kadar olmalı, süslü söze gerek duymamalıdır.

     23-Hatip hutbede artık günümüzde güncelliğini kaybetmiş kelimelere yer vermemelidir.

     24-Hatip, farklı yönlere çekilmesi ve yanlış anlaşılması mümkün, zihinlerde istifham meydana getirecek söylemlere girmemelidir.

     25-Camilerinde farklı etnik kökenden cemaati bulunan hatipler, hutbeyi mahalli lisanda özetlemelidir.

     26-Hatip temiz bir cüppe, naylonsuz bir sarık, düzgün bir kıyafetle cemaatin huzuruna çıkmalıdır.

     Netice olarak;

     İyi bir hutbe, idealist hatibi, isabetli bir konu seçimini gerektirir,

     İyi bir hutbe, planlı olmayı, cemaatin kültür seviyesine dikkat etmeyi gerektirir.

     İyi bir hutbe, içinde yaşanılan toplumun hassasiyet ve değer yargılarına itinayı gerektirir.

     İyi bir hutbe, özverili bir çalışmayı, doğru zamanda yapılmayı ve zamanı doğru kullanmayı gerektirir. 


Hamburg Din Hizmetleri Atasemiz Sayin Doc. Dr. Ömer Yilmaz

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !